असन्तुलनवशात् भूकम्पः सम्भवति।
33 questions across 2 question groups — pick any mix to generate a Sanskrit paper with step-by-step answer keys.
रेखाङ्कित-पदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत |
29 Q→02गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत |[5M]
4 Q→One sample from each question group in this chapter. Select any group above to see the full set with answer keys.
यद्यपि दैवः प्रकोपो भूकम्पो नाम, तस्योपशमनस्य न कोऽपि स्थिरोपायो दृश्यते। प्रकृति समक्षमद्यापि विज्ञानगर्वितो मानवः वामनकल्प एव तथापि भूकम्परहस्यज्ञाः कश्चयन्ति यत् बहुभूमिकभवननिर्माणं न करणीयम्। तटबन्धं निर्माय बृहन्मात्र नदीजलमपि नैकस्मिन् स्थले पुञ्जीकरणीयम् अन्यथा असन्तुलनवशाद् भूकम्पस्सम्भवति। वस्तुतः शान्तानि एव पञ्चतत्त्वानि क्षितिजलपावकसमीरगगनानि भूतलस्य योगक्षेमाभ्यां कल्पन्ते। अशान्तानि खलु तान्येव महाविनाशम् उपस्थापयन्ति।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)कस्य प्रकोपस्य नाम भूकम्पः जायते?
(ख)कस्य स्थिरोपायो न दृश्यते?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)भूकम्परहस्यज्ञाः किम् कथयन्ति?
इ. भाषिककार्यम्- उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क) ‘करणीयम्’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(क)भवननिर्माणं(ख)निर्माय(ग)तटबन्धं(घ)मानव
(ख)विज्ञानगर्वितः’ इति विशेषणपदस्य विशेष्यपदं किम्?
(क) वामनकल्पः(ख) मानवः(ग) कोऽपि(घ)प्रकृतिः
(ग)‘भूकम्परहस्यज्ञाः इति कर्तृपदस्य क्रियापदं किम्?
(क)वस्तुतः(ख) कथयन्ति(ग) करणीयम्(घ)निर्माय
ज्वालामुखपर्वतानां विस्फोटैरपि भूकम्पो जायत इति कथयन्ति भूकम्पविशेषज्ञाः। पृथिव्याः गर्भे विद्यमानोऽग्निर्यदा खनिजमृत्तिकाशिलादिसञ्चयं क्वथयति तदा तत्सर्वमेव लावारसताम् उपेत्य दुर्वारगत्या धरा पर्वतं वा विदार्य बहिर्निष्क्रामति। धूमभस्मावतं जायते तदा गगनम्। सेल्सियश-ताप-मात्राया अष्टशतातामुपगतोऽयं लावारसो यदा नदीवेगेन प्रवहति तदा पार्श्वस्थग्रामा नगराणि वा तदुदरे क्षणेनैव समाविशन्ति।
निहन्यन्ते च विवशाः प्राणिनः। ज्वालामुगिरन्त एते पर्वता अपि भीषणं भूकम्पं जनयन्ति।
अ. एकपदेन उत्तरत
(क)केषाम् विस्फोटैः भूकम्पो जायते?
(ख)ज्वालामुखपर्वतानां कृते के कथयन्ति?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)ज्वालामुखपर्वतानां कृते भूकम्प विशेषज्ञाः किम् कथयन्ति?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि
(क)'भूकम्पविशेषज्ञाः’ इति कर्तृपदस्य क्रियापदं किम्?
(ख)‘‘अन्तः’ इतिपदस्य विपर्ययपदं किं प्रयुक्तम्?
(ग)‘विवशाः’ इति विशेषणपदस्य विशेष्यपदं किम्?
इयमासीत् भैरवविभीषिका कच्छ-भूकम्पस्या पञ्चोत्तर-द्विसहस्रख्रीष्टाब्दे (2005 ईस्वीये वर्षे) अपि कश्मीर-प्रान्ते पाकिस्तान देशे च धरायाः महम्कम्पनं जातम्। यस्मात्कारणात् लक्षपरिमिताः जनाः अकालकालकवलिताः। पृथ्वी कस्मात्प्रकम्पते वैज्ञानिकाः इति विषये कथयन्ति यत् पृथिव्या अन्तर्गर्भे विद्यमानाः बृहत्यः पाषाण-शिला यदा संघर्षणवशात् त्रुट्यन्ति तदा जायते भीषणं संस्खलनम्, संस्खलनजन्य कम्पनञ्च। तदैव भयावहकम्पनं धरायाः
उपरितलमप्यागत्य महाकम्पनं जनयति येन महाविनाशदृश्यं समुत्पद्यते।
अ. एकपदेन उत्तरत
(क)कच्छ-भूकम्पस्य विभीषिका कीदृशी आसीत्?
(ख)धरायाः महत्कम्पनं कुत्र जातम्?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)पृथ्वी कस्मात् प्रकम्पते इति विषये वैज्ञानिकाः किम् कथयन्ति?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)‘‘वैज्ञानिकाः’ कर्तृपदस्य क्रियापदं किम्?
(क)पृथिव्या(ख)कथयन्ति(ग)अन्तर्गर्भ(घ)इति
(ख)‘मृताः’ इत्यर्थे किं पदं प्रयुक्तम्?
(क)जनाः(ख)कालकवलिताः(ग) परिमिताः(घ)पृथ्वी
(ग)‘जनाः’ इति विशेष्यपदस्य विशेषणपदं किम्?
(क)कालकवलिताः(ख)लक्षपरिमिताः(ग)विद्यमानाः(घ)वैज्ञानिका
एकोत्तर द्विसहस्रनीष्टाब्ने (2001 ईस्वीये वर्षे) गणतन्त्र-दिवस-पर्वणि यदा समग्रमपि भारतराष्ट्रं नृत्य-गीतवादित्राणाम् उल्लासे मग्नमासीत् तदाकस्मादेव गुर्जर- राज्यं पर्याकुलं, विपर्यस्तम्, क्रन्दनविकलं, विपन्नञ्च जातम्। भूकम्पस्य दारुण- विभीषिका समस्तमपि गुर्जरक्षेत्र विशेषेण च कच्छजनपदं ध्वंसावशेषु परिवर्तितवती। भूकम्पस्य केन्द्रभूतं भुजनगरं तु मृत्तिकाक्रीडनकमिव खण्डखण्डम् जातम्। बहुभूमिकानि भवनानि क्षणेनैव धराशायीनि जातानि। उत्खाता विद्युद्दीपस्तम्भाः। विशीर्णाः गृहसोपान-मार्गाः। फालद्वये विभक्ता भूमिः। भूमिग दुपरि निस्सरन्तीभिः दुर्वार-जलधाराभिः महाप्लावनदृश्यम् उपस्थितम्। सहस्त्रमिताः प्राणिनस्तु क्षणेनैव मृताः। ध्वस्तभवनेषु सम्पीडिता सहस्रशोऽन्ये सहायतार्थं करुणकरुणं क्रन्दन्ति स्म। हा दैव! क्षुत्क्षामकण्ठाः मृतप्रायाः केचन शिशवस्तु ईश्वरकृपया एव द्वित्राणि दिनानि जीवन धारितवन्तः।दाचारं प्राणेभ्योऽपि विशेषतः।।
अ. एकपदेन उत्तरत
(क)भूकम्पः कुत्र अभवत्?
(ख)कस्याः क्रीडनकमिव भुजनगरं खण्डम् जातम्?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)भूकम्पस्य केन्द्रभूतं भुजनगरे किम् किम् अभवत्?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)‘भवनानि’ इति विशेष्यपदस्य विशेषणपदं किम्?
(ख)‘आसीत्’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ग)अस्मिन् गद्यांशे सम्बोधन पदं किम् प्रयुक्तम्।
Pick question groups from the list above, set marks and difficulty, and export a branded PDF with step-by-step answer keys. First 3 chapters free — no signup.