Question
એકમાપી આકૃતિઓ વિશે ટૂંકનોંધ લખો.

Answer

  • આપેલી માહિતીમાંના કોઈ એક જ પરિમાણ કે ગુણલક્ષણને ધ્યાનમાં રાખી દોરવામાં આવતી આકૃતિને એકમાપી આકૃતિ કહે છે.
  • એકમાપી આકૃતિમાં નીચે પ્રમાણેની આકૃતિઓનો સમાવેશ થાય છે :
  • $(1)$ સ્તંભાકૃતિ :
  • સ્તંભાકૃતિ એ એકમાપી આકૃતિનો પ્રકાર છે.
  • તેમાં માહિતીના એક જ પરિમાણ કે ગુણલક્ષણને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
  • સ્તંભાકૃતિ દોરવા માટે $X-$અક્ષ પર સમાન અંતરે સ્થળ, વસ્તુ કે સમય દર્શાવવામાં આવે છે.
  • $Y -$ અક્ષ પર જે$- $તે સ્થળ, વસ્તુ કે સમયની માહિતીના જથ્થા કે માપને પ્રમાણસર ઉંચાઈના એકસરખી પહોળાઈના સ્તંભો દોરવામાં આવે છે.
  • દરેક સ્તંભ વચ્ચેનું અંતર સરખું રાખવું જોઈએ જેથી તે આકર્ષક લાગે.
  • સ્તંભની ઉંચાઈ $Y-$અક્ષ પર યોગ્ય પ્રમાણમાપ લઈ નક્કી કરવામાં આવે છે.
  • આવા સ્તંભોથી રચાતી આકૃતિને સ્તંભાકૃતિ કહે છે.
  • સ્તંભાકૃતિમાં દોરેલા સ્તંભનો તાર્કિક ક્રમ જાળવવો જોઈએ.
  • જો વસ્તુ કે સ્થળની માહિતી આપેલી હોય તો તે માહિતીને ચઢતાં કે ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવવી જોઈએ પરંતુ સમય આધારિત માહિતી આપેલી હોય ત્યારે તે માહિતી સમય અનુસાર જ સ્તંભાકૃતિમાં દર્શાવાય છે.
  • સ્તંભાકૃતિમાં દોરેલ સ્તંભાકૃતિમાં દર્શાવાય છે.
  • સ્તંભાકૃતિમાં દોરેલ સ્તંભોની ઉંચાઈની સરખામણી દ્વારા વિવિધ સ્થળો, વસ્તુઓ કે સમયની માહિતીના યોગ્ય તારણો મેળવવામાં આવે છે.
  • $(2)$ પાસપાસેના સ્તંભો દર્શાવતી સ્તંભાકૃતિ :
  • વિવિધ સ્થળો, વસ્તુઓ કે સમય માટે એક કરતાં વધુ ચલ લક્ષણોની પરસ્પર સંબંધિત માહિતી આપી હોય ત્યારે પાસપાસેના સ્તંભો દર્શાવતી સ્તંભાકૃતિ દોરવામાં આવે છે.
  • જો આપેલ માહિતી સમય સાથે સંકળાયેલી હોય તો તેને આપેલા સમયના ક્રમમાં જ રજૂ કરવામાં આવે છે.
  • પરંતુ જો માહિતી સમયના એકમ સાથે સંકળાયેલ ન હોય ત્યારે વિવિધ લક્ષણોની માહિતી પૈકી કોઈ એક લક્ષણને ધ્યાનમાં રાખીને માહિતી ચઢતાં કે ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવ્યા પછી તેને આકૃતિમાં દર્શાવાય છે.
  • ઉત્પાદન અને વેચાણ, આયાત અને નિકાસ, જન્મદર અને મૃત્યુદર જેવી સંબંધિત આંકડાકીય માહિતી માટે આ આકૃતિ વધુ યોગ્ય છે.
  • $(3)$ સાદી વિભાજિત સ્તંભાકૃતિ :
  • વિવિધ સ્થળો, વસ્તુઓ કે સમય માટે આપેલી માહિતીની પરસ્પર સંબંધિત પેટામાહિતીને આકૃતિમાં દર્શાવવા માટે સ્તંભાકૃતિના સ્તંભોને પેટામાહિતી પ્રમાણે વિભાજિત કરવા પડે છે.
  • આ રીતે મળતી આકૃતિને સાદી વિભાજિત સ્તંભાકૃતિ કહે છે.
  • ટૂંકમાં જ્યારે કુલ માહિતી આપેલી હોય ત્યારે તે માહિતીના જુદા જુદા પેટાવિભાગોને રજૂ કરવા માટે સાદી વિભાજિત સ્તંભાકૃતિનો ઉપયોગ થાય છે.
  • $(4)$ ટકાવારી વિભાજિત સ્તંભાકૃતિ :
  • કુલ માહિતીની પેટા માહિતીની યોગ્ય સરખામણી કે તુલના કરવા માટે ટકાવારી વિભાજિત સ્તંભાકૃતિ દોરવામાં આવે છે. અહીં કુલ માહિતીને $100 \%$ ગણી તે માહિતીના પેટા માહિતીના ઘટકોની ટકાવારી શોધવામાં આવે છે.
  • માહિતી દર્શાવતો સ્તંભ $100 \%$ પ્રમાણમાં લઈ તેને પેટા માહિતીની ટકાવારી પ્રમાણે તે સ્તંભને વિભાજિત કરવામાં આવે છે.

Need a full question paper?

Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.

Start Generating Free

Similar questions

નીચે આપેલ આવૃત્તિ-વિતરણ પરથી મૂળ આવૃત્તિ-વિતરણ મેળવો : 
મધ્યકિંમત  4 12 20 28  36 44 52 
આવૃત્તિ 13 2
k : X → Y માટે X = {t | t ∈ Z, -3 ≤ t ≤ 3}, Y = {a | a ∈ N, 1 ≤ a ≤ 20}, k = (t) = t2 + 2 હાય તો વિષય k નો પ્રકાર જણાવો.
NATURE શબ્દના બધા જ અક્ષરોથી બનતી તમામ ગોઠવણીઓને ડિક્ષનરી ક્રમ મુજબ ગોઠવતાં NATURE શબ્દ કયા ક્રમે આવે ?
એક રમકડાંની દુકાનમાં 3 ઢીંગલીઓ, 4 કીચન સેટ અને 3 કાર ડિસ્પ્લેમાં મૂકેલાં છે. એક બાળક તેમાંથી ત્રણ રમકડાં પસંદ કરે છે. તો તેમાં,
(1) ત્રણેય રમકડાં ઢીંગલીઓ કેટલી રીતે પસંદ કરી શકાય ?
(2) ત્રણેય રમકડાં જુદાં જુદાં કેટલી રીતે પસંદ કરી શકાય ?
(3) બે ઢીંગલીઓ અને એક કીચન સેટ કેટલી રીતે પસંદ કરી શકાય ?
પ્રાથમિક માહિતી અને ગૌણ માહિતી વચ્ચેનો તફાવત જણાવો.
$f: R \rightarrow R , f(x)=x^2+5 x-6$ હોય, તો વિધેય $f$ નો પ્રકાર જણાવો.
એક શાળામાં પટાવાળાની $2$ જગ્યાઓ માટે $8$ ઉમેદવારો પોતાની ઉમેદવારી નોંધાવે છે. આ $8$ ઉમેદવારોમાંથી $2$ પટાવાળાની પસંદગી કેટલા પ્રકારે કરી શકાય $?$
એક બેન્કમાં નોકરી કરતા $14$ કારકુન અને $6$ પટાવાળામાંથી $3$ કારકુન અને $1$ પટાવાળાની પસંદગી કેટલા પ્રકારે કરી શકાય $?$
નીચલી કોર્ટમાંથી મળેલા ચુકાદાને પડકાર આપવા સ્વરૂપે $7$ કેસ ઊપલી કોર્ટમાં જાય છે. જયાં ચુકાદો બદલાઈ શકે છે. આ $7$ કેસમાંથી બદલાયેલા ચુકાદાની સંખ્યા બહુમતીમાં હોય તેવું કેટલી રીતે બની શકે $?$
ત્રણ ધન સંખ્યાઓ $k + 2, k + 7, k + 17$ ગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે, તો $k$ શોધો.