$200\,K$ અને $300\,K$ પર ઉપરની પ્રક્રિયાના વેગ અચળાંકો અનુક્રમે $0.03\,min ^{-1}$ અને $0.05\,min ^{-1}$ છે. પ્રક્રિયા માટેની સક્રિયકરણ શકિત $.........J$ છે. (નજીકનો પૂર્ણાંક)
(આપેલ : In $10=2.3$
$R =8.3\,J\,K ^{-1}\, mol ^{-1}$
$\log 5=0.70$
$\log 3=0.48$
$\log 2=0.30$
ઉપરની પ્રક્રિયા શૂન્યક્રમની છે.આ પ્રક્રિયાને અર્ધ-આયુષ્ય $50\,min$ છે.$A$ની સાંદ્રતાને તેના શરૂઆતના મૂલ્યથી $\frac{1}{4}$ ઘટાડવા માટે લાગતો સમય $............\,min$ છે.(નજીકનો પૂર્ણાક)
નીચે આપેલ પ્રક્કિયાવિધી દ્વારા થઈ રહી છે.
$NO + Br _2 \Leftrightarrow NOBr _2 \text { (fast) }$
$NOBr _2+ NO \rightarrow 2 NOBr$(ધીમી)
પ્રક્રિયાનો સમગ્ર ક્રમ $........$
| Rate $mol\,L^{-1}\,s^{-1}$ | $[A]$ $mol\,L^{-1}$ | $[B]$ $mol\,L^{-1}$ |
| $0.10$ | $20$ | $0.5$ |
| $0.40$ | $x$ | $0.5$ |
| $0.80$ | $40$ | $y$ |
$x$ અને $y$ ના મુલ્યો શું છે ?
| $p ( mm Hg )$ | $50$ | $100$ | $200$ | $400$ |
| સાપેક્ષ $t _{1 / 2}( s )$ | $4$ | $2$ | $1$ | $0.5$ |
પ્રક્રિયાનો ક્રમ શોધો.
ઉપરોક્ત પ્રક્રિયાનો અભ્યાસ $FeSO _4$ ની સાંદ્રતાનું નિરીક્ષણ કરીને $300\,K$ પર કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં પ્રારંભિક સાંદ્રતા $10\,M$ હતી અને અડધા કલાક પછી $8.8\,M$ થઈ ગઈ હતી. $Fe _2\left( SO _4\right)_3$ ના ઉત્પાદનનો વેગ એ $..........\,\times 10^{-6}\,mol\,L ^{-1}\,s ^{-1}$ છે.
$(A)$ સમગ્ર પ્રક્રિયાનો ક્રમ છે.
$(B)$ આ પ્રક્રિયાનો ક્રમ શોધી શકાતો નથી.
$(C)$ $I$ અને $III$ વિભાગ માં, પ્રક્રિયા અનુક્રમે પ્રથમ અને શૂન્ય ક્રમની છે.
$(D)$ વિભાગ $II$ માં, પ્રક્રિયા પ્રથમક્રમની છે.
$(E)$ વિભાગ $II$ માં, પ્રક્રિયાનો ક્રમ $0.1$ થી $0.9$ વિસ્તાર માં છે.
આપેલ : $\log 2=0.3010,\log 3=0.4771,\log 5=0.6989$
$A.$ $1000\,s$ માં પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય છે.
$B.$ પ્રક્રિયા $500\,s$ નો અર્ધ-આયુષ્ય ધરાવે છે.
$C.$ $90 \%$ પૂર્ણ થવા માટેનો લાગતો જરૂરી સમય કરતાં $10 \%$ પૂર્ણ થવા માટે નો જરૂરી સમય $25$ ગણો છે.
$D.$ વિયોજન અંશ એ (1- $\left.e ^{-k t}\right)$ ને સમાન છે.
$E.$ વેગ (દર) અને વેગ અચળાંક (દર અચળાંક) સમાન એકમ ધરાવે છે.
(આપેલ : $\ln 10=2.303\,\log 2=0.3010$ )
$A$.વેગ અચળાંક નો તાપમાન પર આધાર પ્રબળ, સક્રિયકરણ શક્તિ (ઊર્જા) ઊચી હોય છે
$B$.જો પ્રક્રિયા શૂન્ય સક્રિકરણ શક્તિ ધરાવે, તો તેનો વેગ તાપમાન થી સ્વતંત્ર છે
$C$.વેગ અચળાંક નો તાપમાન પર આધાર પ્રબળ, સક્રિયકરણ શક્તિ (ઊર્જા) નીચી હોય છે
$D$.જો તાપમાન અને વેગ અયળાંક વચ્ય જો સહસંબંધ ના હોય તો પછી તેનો ઈ અર્થ થાય છે કે પ્રક્રિયા ઋણ સક્રિયકરણ શક્તિ ધરાવે છે.
$A$. શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયાઆના અનુગામી અર્ધ આયુષ્ય સમય સાથે ધટે છે.
$B$. રાસાયણિક સમીકરણ પ્રક્રિયક તરીકે દેખાતો પદાર્થ પ્રક્રિયાના (પ્રક્રિયાવેગને)દરને અસર કરી શકે નહી.
$C$. એક રાસાયણિક પ્રક્રિયાની આણિવક્તા અને ક્રમ અપૂર્ણાક સંખ્યા હોઈ શકે છે.
$D$. શૂન્ય અને દ્વિતિય ક્રમ પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક અનુક્રમે $mol\,L ^{-1}\,s ^{-1}$ અને $mol ^{-1}\,L$ $s^{-1}$ છે.
ઉપરોક્ત પ્રક્રિયાનો અભ્યાસ $800^{\circ} C$ એ કરવામાં આવ્યો. યોગ્ય માહિતી નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલી છે.
| Run | $H2$ નું પ્રારંભિક દબાણ / $kPa$ | $NO$ નું પ્રારંભેક દબાણ / $kPa$ | પ્રારંભિક વેગ $\left(\frac{- dp }{ dt }\right) /( kPa / s )$ |
| $1$ | $65.6$ | $40.0$ | $0.135$ |
| $2$ | $65.6$ | $20.1$ | $0.033$ |
| $3$ | $38.6$ | $65.6$ | $0.214$ |
| $4$ | $19.2$ | $65.6$ | $0.106$ |
$NO$ ના સંદર્ભે પ્રક્રિયાનો ક્રમ ......... છે
(આપેલ : $\log 2=0.30, \log 3=0.48$ )
(આપેલ:$R =8.31\,JK ^{-1}\,mol ^{-1}$)
જો સંયોજન $[B]$નું બનવું એ પ્રથમક્રમ ગતિકીને અનુસરતું હોય તો, અને $70 \,mins$ પછી $[A]$ ની સાંદ્રતા તેની પ્રારંભિક સાંદ્રતા કરતા અડધી મળી આવેલ છે. પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક એ $x \times 10^{-6}\, s ^{-1}$ છે. તો $x$ નું મૂલ્ય નજીકના પૂર્ણાંકમાં $.....$ છે.
| પ્રયોગ | $\frac{[ X ]}{ mol \;L ^{-1}}$ | $\frac{[ Y ]}{ mol\; L ^{-1}}$ | $\frac{\text { Initial rate }}{ mol\; L ^{-1}\; min ^{-1}}$ |
| $I$ | $0.1$ | $0.1$ | $2 \times 10^{-3}$ |
| $II$ | $.2$ | $0.2$ | $4 \times 10^{-3}$ |
| $III$ | $0.4$ | $0.4$ | $M \times 10^{-3}$ |
| $IV$ | $0.1$ | $0.2$ | $2 \times 10^{-3}$ |
$M$ મૂલ્યનો સંખ્યાત્મક ગુણોત્તર $........$ છે. (નજીકનો પૂર્ણાંક)
$\gamma_{1} A +\gamma_{2} B \rightarrow \gamma_{3} C +\gamma_{4} D$
જ્યાં $v_{1}, v_{2}, v_{3}$ અને $v_{4}$ એ પૂર્ણાંક છે. $(i.e.$ $\left.1,2,3,4 \ldots . .\right)$
$10$ સેકન્ડોના અંતરાલ માં $C$ ની સાંદ્રતા $10\,m\,mol\,dm ^{-3}$ માંથી $20\,m\,mol\,dm ^{-3}$ માં ફેરફાર થાય છે.$D$નો દશ્ય થવાનો વેગ એ $B$ના અદશ્ય થવાના વેગ કરતા $1.5$ ગણો છે, ને $A$ ના અદશ્ય થવાના વેગ કરતા બમણો છે.પ્રાયોગિક રીતે $D$ના દશ્ય થવાનો વેગ $9,m\,mol\,dm ^{-3} \,s ^{-1}$ શોધવામાં આવ્યો.તેથી પ્રક્રિયાનો વેગ $\dots\dots\,\,m\,mol$$dm ^{-3} s ^{-1}.$
(આપેલું છે: $R =2\,cal\,K ^{-1}\,mol ^{-1}$ )
(આપેલ : $\ln 2=0.693)$
(આપેલું છે$: \ln 10=2.3, R =8.3 \,J\, K ^{-1} \,mol ^{-1}, \log 2=0.30$ )
(આપેલ : એન્ટીલોગ $antilog$ $0.125=1.333$,
$\text { antilog } 0.693=4.93 \text { ) }$
$CH _3 N _2 CH _3( g ) \rightarrow CH _3 CH _3( g )+ N _2( g )$
આ એક પ્રથમક્રમ પ્રક્રિયા છે. $600\, K$ પર સમય સાથે આંશિક દબાણમાં વિવિધતા નીચે આપેલ છે. પ્રક્રિયાનો અર્ધ આયુષ્ય $\times 10^{-5}\, s$ છે. [નજીકનો પૂર્ણાંક]
$\ln k=33.24-\frac{2.0 \times 10^{4} \,K }{ T }$
તે પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા $.....\,kJ\, mol ^{-1}$ થશે. (નજીકનો પૂર્ણાંકમાં)
(આપેલ છે : $R =8.3 \,J \,K ^{-1} \,mol ^{-1}$ )
[આપેલ: $\ln 10=2.3$$R =8.3\, J \, K ^{-1}\, mol ^{-1}$]
(નજીકનાં પૂર્ણાકમાં રાઉન્ડ ઑફ) $\left[ R =8.314\, J \,K ^{-1} \,mol ^{-1}\right]$
આ પ્રક્રિયાનો $-10^{\circ} C$ પર અભ્યાસ કરાયો હતો અને નીચેની માહિતી મળી હતી.
| ક્રમ | $[ NO ]_{0}$ | $\left[ Cl _{2}\right]_{0}$ | $r _{0}$ |
| $1$ | $0.10$ | $0.10$ | $0.18$ |
| $2$ | $0.10$ | $0.20$ | $0.35$ |
| $3$ | $0.20$ | $0.20$ | $1.40$ |
$[ NO ]_{0}$ અને $\left[ Cl _{2}\right]_{0}$ શરૂઆતની સાંદ્રતા અને $r _{0}$ શરૂઆતનો પ્રક્રિયાનો વેગ છે, તો પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું હશે?
$[$આપેલ છે :${R}=8.31\, {~J} \,{~K}^{-1} \,{~mol}^{-1} ; \log 6.36 \times 10^{-3}=-2.19$ $\left.10^{-4.79}=1.62 \times 10^{-5}\right]$
$2 {NO}_{({g})}+2 {H}_{2({~g})} \rightarrow {N}_{2({~g})}+2 {H}_{2} {O}_{({g})}$
|
$[NO]$ ${mol} {L}^{-1}$ |
${H}_{2}$ ${mol} {L}^{-1}$ |
વેગ ${mol}L^{-1}$ $s^{-1}$ |
|
| $(A)$ | $8 \times 10^{-5}$ | $8 \times 10^{-5}$ | $7 \times 10^{-9}$ |
| $(B)$ | $24 \times 10^{-5}$ | $8 \times 10^{-5}$ | $2.1 \times 10^{-8}$ |
| $(C)$ | $24 \times 10^{-5}$ | $32 \times 10^{-5}$ | $8.4 \times 10^{-8}$ |
${NO}$ના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ $....$ છે.
ઉપરોક્ત પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયામાં $318 \,K$ પર ${N}_{2} {O}_{5}$ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $2.40 \times 10^{-2}\, {~mol} \,{~L}^{-1}$ છે. $1$ કલાક પછી ${N}_{2} {O}_{5}$ની સાંદ્રતા $1.60 \times 10^{-2}\, {~mol} \,{~L}^{-1}$ હતી. $318\, {~K}$ પર પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $.....\,\times 10^{-3} {~min}^{-1}.$ (નજીકના પૂર્ણાંકમાં)
[આપેલ છે: $\log 3=0.477, \log 5=0.699$ ]
$\left[\right.$ આપેલ છે $\left.: \log _{10} 2=0.301, \ln 10=2.303\right]$
${A}+{B} \rightarrow {M}+{N}$ $......$ ${kJ} {mol}^{-1}$ બરાબર છે. (નજીકના પૂર્ણાંકમાં)
કયા તાપમાને $(K$ માં) પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $10^{-4} s ^{-1}$ થશે તે શોધો ?(નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઑફ)
[આપેલ : $500\, K$ પર, પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $10^{-5} s^{-1}$ છે.]
$2 {~K}_{2} {Cr}_{2} {O}_{7}+8 {H}_{2} {SO}_{4}+3 {C}_{2} {H}_{6} {O} \rightarrow 2 {Cr}_{2}\left({SO}_{4}\right)_{3}+$
$3 {C}_{2} {H}_{4} {O}_{2}+2 {~K}_{2} {SO}_{4}+11 {H}_{2} {O}$
જો ${Cr}_{2}\left({SO}_{4}\right)_{3}$નો દેખાવનો દર $2.67 \,{~mol}$ $\min ^{-1}$ ચોક્કસ સમયે, ${C}_{2} {H}_{6} {O}$નો એક જ સમયે ગાયબ થવાનો દર $....$ ${mol}\, {min}^{-1}$ છે. (નજીકના પૂર્ણાંકમાં)
(નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઑફ) $[$ ઉપયોગ કરો : $\left. R =8.31 \,J \,K ^{-1} \,mol ^{-1}\right]$
(નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઑફ) (ધારી લો : $\ln 10=2.303, \ln 2=0.693$)
ઉપરોક્ત પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયામાં $300\, {~K}$ પર $120$ મિનિટમાં ${PCl}_{5}$ની સાંદ્રતા પ્રારંભિક સાંદ્રતા $50\, mol\,{L}^{-1}$ થી $10\, {~mol} \,{~L}^{-1}$ થી ઘટે છે. $300\, {~K}$ પર પ્રક્રિયા માટે દર અચળાંક ${X}$ $\times 10^{-2} \,{~min}^{-1}$ છે. $x$ ની કિંમત $......$ છે.
$[$ આપેલ છે: $\log 5=0.6989]$
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી પસંદ કરો, પ્રક્રિયાના ક્રમમાં કયો સંબંધિત સાચો છે:
$log$નો ગુણધર્મ $\ln \left(\frac{{x}}{{y}}\right)=\ln {x}-\ln {y}$
(આપેલ છે: $\left. R =8.314\, J\, mol ^{-1} K ^{-1}\right)$
(લો: $\log 2=0.30 ; \log 2.5=0.40)$
[લો; $R =8.314 \,J\, mol ^{-1}\, K ^{-1}$ In $3.555=1.268$]
($R$ એ વાયુ અચળાંક છે) 
(લો : $\ln 5=1.6094;\left.R =8.314\, J mol ^{-1} K ^{-1}\right)$

$\left( {{\rm{R}} = 8.3\;{\rm{Jmo}}{{\rm{l}}^{ - 1}}{{\rm{K}}^{ - 1}},\ln \left( {\frac{2}{3}} \right) = 0.4,\left. {{e^{ - 3}} = 4.0} \right)} \right.$
$2 A + B \longrightarrow C + D$
| પ્રયોગ | $[ A ] / molL ^{-1}$ | $[ B ] / molL ^{-1}$ | પ્રાથમિક $rate/molL$ $^{-1}$ $\min ^{-1}$ |
| $I$ | $0.1$ | $0.1$ | $6.00 \times 10^{-3}$ |
| $II$ | $0.1$ | $0.2$ | $2.40 \times 10^{-2}$ |
| $III$ | $0.2$ | $0.1$ | $1.20 \times 10^{-2}$ |
| $IV$ | $X$ | $0.2$ | $7.20 \times 10^{-2}$ |
| $V$ | $0.3$ | $Y$ | $2.88 \times 10^{-1}$ |
આપેલા ટેબલ માં $X$ અને $Y$ અનુક્રમે શું હશે ?
$\mathrm{A} \stackrel{700 \mathrm{K}}{\rightarrow}$ નીપજ
$\mathrm{A}\xrightarrow[\text { catalyst }]{500 \mathrm{K}} $ નીપજ
ઉદીપક માટે જોવા મળે છે કે ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $\mathrm{E}_{\mathrm{a}}$ માં $30 \;\mathrm{kJ} / \mathrm{mol}$ નો ઘટાડો થાય છે. જો વેગ બદલાય નહિ તો ઉદ્દીપિત પ્રક્રિયા માટે સક્રિયકરણ ઊર્જા ગણો. (પૂર્વધાતાંક અવયવ સમાન છે તેમ ધારો)

ખોટું વિધાન ઓળખો.

| પ્રયોગ |
$[A]$ ($mol\, L^{-1})$ |
$[B]$ ($mol\, L^{-1})$ |
પ્રક્રિયાની શરૂઆતનો દર $(mol\, L^{-1}$ $min^{-1})$ |
| $I$ | $0.10$ | $0.20$ | $6.93 \times {10^{ - 3}}$ |
| $II$ | $0.10$ | $0.25$ | $6.93 \times {10^{ - 3}}$ |
| $III$ | $0.20$ | $0.30$ | $1.386 \times {10^{ - 2}}$ |
$A$ અડધો વપરાય તે માટેનો સમય મિનિટમાં કેટલો થાય

$2N_2O_5 (g) \to 4NO_2 (g) + O_2 (g)$
$N_2O_5$ ની શરૂઆતની સાંદ્રતા $3.00\, mol\, L^{-1}$ છે. અને $30$ મિનિટ બાદ તે $2.75\, mol\, L^{-1}$ છે. તો $NO_2$ તા સર્જનનો દર ................ $mol\, L^{-1}\, min^{-1}$ જણાવો.
${\log _{10}}\,\left[ { - \frac{{d\left[ A \right]}}{{dt}}} \right] = {\log _{10}}\,\left[ {\frac{{d\left[ B \right]}}{{dt}}} \right] + 0.3010$
| $[A] (mol\,L^{-1})$ | $[B] (mol\,L^{-1})$ | પ્રક્રિયાનો પ્રારંભિક વેગ $(mol\, L^{-1}\,s^{-1} )$ |
| $0.05$ | $0.05$ | $0.045$ |
| $0.10$ | $0.05$ | $0.090$ |
| $0.20$ | $0.10$ | $0.72$ |