Download App

મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપ — આંકડાશાસ્ત્ર ધોરણ 11 કૉમર્સ — Question

Gujarat Boardગુજરાતી માધ્યમધોરણ 11 કૉમર્સઆંકડાશાસ્ત્રમધ્યવર્તી સ્થિતિના માપ3 Marks
Question
કઈ સરેરાશને ઇષ્ટતમ સરેરાશ કહેવાય છે $?$ શા માટે $?$
✓

Answer

  • સરેરાશના જુદા જુદા માપો $(1)$ મધ્યક $(2)$ મધ્યસ્થ $(3)$ બહુલક અને $(4)$ ગુણોત્તર મધ્યક પૈકી સરેરાશનું પ્રચલિત માપ મધ્યક છે.
  • કારણ કે, તે સરેરાશના આદર્શ માપના લક્ષણો પૈકી મોટા ભાગના લક્ષણો ધરાવે છે. જેમ કે,
  • મધ્યકની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ અને ચોક્કસ છે.
  • મધ્યકનું માપ સમજવામાં સરળ અને ગણતરીમાં સહેલું છે.
  • તેની ગણતરીમાં માહિતીના બધાં જ અવલોકનોનો ઉપયોગ થાય છે.
  • એક જ સમષ્ટિના જુદા જુદા સમાન કદના નિદર્શો માટે મળતી મધ્યકની કિંમતો વચ્ચે તફાવત ઓછો હોય છે. અર્થાત તે સ્થિર માપ છે.
  • તે બૈજિક પ્રક્રિયાઓ માટે સૌથી વધુ અનુકુળ માપ છે.
  • સૈદ્ધાંતિક દ્રષ્ટિએ તેમજ ઉપયોગિતાની દ્રષ્ટિએ તે સરેરાશનું વિશ્વસનીય અને આદર્શ માપ છે.
  • માહિતીના આંકડાશાસ્ત્રીય પૃથક્કરણના પ્રારંભિક માપ તરીકે મધ્યક એ ઈષ્ટતમ માપ છે.
  • જો કે મધ્યકની કિંમત પર માહિતીના અતિ નાના અને અતિ મોટા અવલોકનોની અસર વધુ થાય છે.
  • વળી માહિતીમાં એકાદ અવલોકન ખૂટતું હોય કે આવૃત્તિ$-$વિતરણ ખુલ્લા છેડાના વર્ગો વાળું હોય ત્યારે તેનું માપ શોધી શકાતું નથી.
  • આમ છતાં આદર્શ સરેરાશના લક્ષણો પૈકીના મોટા ભાગના ઇચ્છનીય લક્ષણો તે ધરાવે છે.
  • તેથી મધ્યકને સરેરાશનું આદર્શ માપ કહી શકાય.

Need a full question paper?

Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.

Start Generating Free

Explore more

More "3 ગુણના પ્રશ્નો" from મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપ→મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપ — all question types→આંકડાશાસ્ત્ર ધોરણ 11 કૉમર્સ question papers→Gujarat Board ધોરણ 11 કૉમર્સ question papers→Gujarat Board question paper generator→

Similar questions

નીચે જણાવેલ આવૃત્તિ$-$વિતરણ પરથી “થી ઓછું” અને “થી વધુ" પ્રકારનું સંચયી આવૃત્તિ$-$વિતરણ મેળવો.
વર્ગ $25-29$ $30-34$ $35-39$ $40-44$ $45-49$ $50-54$ $55-59$ ફુલ
આવૃત્તિ $3$ $8$ $10$ $5$ $15$ $8$ $1$ $50$
→
આંકડાશાસ્ત્રના અભ્યાસમાં વર્ગીકરણની જરૂરિયાત શા કારણે છે ?
→
$(\sqrt{7}+\sqrt{2})^{4}+(\sqrt{7}-\sqrt{2})^{4}$ ની કિંમત દ્વિપદી વિસ્તરણની મદદથી મેળવો.
→
એક શાળામાં $4$ શિક્ષકો, $4$ છોકરાઓ, $2$ છોકરીઓ અને આચાર્યને ગ્રૂપ ફોટા માટે એક હારમાં એવી રીતે ગોઠવવાના છે કે જેથી બંને છેડાની બબ્બે ખુરશીઓમાં ફક્ત છોકરાઓ જ ગોઠવાય અને છોકરીઓનું સ્થાન કોઈ પણ છોકરાની પાસે ન હોય તેમજ આચાર્યને બરાબર મધ્યમાં ગોઠવવાના હોય, તો આવી ગોઠવણી કેટલી રીતે થઈ શકે $?$
→
મધ્યકના લાભ તથા ગેરલાભ જણાવો.
→
પ્રસારમાનના ઇચ્છનીય લક્ષણો જણાવો.
→
$8$ જુદાં જુદાં પુસ્તકોમાંથી $5$ પુસ્તકો કેટલી રીતે પસંદ કરી શકાય કે જેમાં,
$(1)$ અમુક નિશ્ચિત પુસ્તક હંમેશાં પસંદ થાય $?$
$(2)$ અમુક નિશ્ચિત પુસ્તક કદાપિ પસંદ ન થાય છે.
→
એક રીલે રેસમાં $4$ સ્પર્ધકોની ઉંમરનો મધ્યક $24$ વર્ષ ગણવામાં આવ્યો હતો. પાછળથી માલૂમ પડ્યું હતું કે એક સ્પર્ધકની ઉંમર ખરેખર $27$ વર્ષ હતી તે $25$ વર્ષ એમ ખોટી નોંધવામાં આવી હતી. જો ઉંમરનો મધ્યક $25$ વર્ષથી વધારે હોય તો સ્પર્ધામાં ભાગ લઈ શકે નહિ એવો નિયમ હોય તો તેઓ ઉંમરનો સુધારો કર્યા પછી પણ સ્પર્ધામાં ભાગ લઈ શકશે ?
→
એક વ્યક્તિને ઈન્ટરવ્યૂમાં પૂછવામાં આવેલા $6$ પ્રશ્નોમાંથી તે વ્યક્તિ
$(1)$ ઓછામાં ઓછા $4$ પ્રશ્નોના જવાબો સાચા કેટલા પ્રકારે આપી શકે $?$
$(2)$ વધુમાં વધુ $3$ પ્રશ્નોના જવાબો સાચા કેટલા પ્રકારે આપી શકે $?$
→
પગરખાંની એક દુકાનમાંથી વેચાયેલ 100 પગરખાંની જોડની સાઈઝનું વિતરણ નીચે મુજબ છે. 
પગરખાંની સાઇઝ 45678910
જોડની સંખ્યા 101520351631
વેચાયેલ પગરખાંની સાઈઝનો મધ્યક મેળવો. 
→