Download App

પ્રસારમાન — આંકડાશાસ્ત્ર ધોરણ 11 કૉમર્સ — Question

Gujarat Boardગુજરાતી માધ્યમધોરણ 11 કૉમર્સઆંકડાશાસ્ત્રપ્રસારમાન3 Marks
Question
સરેરાશ વિચલનના લાભ તથા ગેરલાભ લખો.
✓

Answer

સરેરાશ વિચલન :
  • આપેલી માહિતીના અવલોકનોના તેમના મધ્યકમાંથી લીધેલા વિચલનોના માનાંકોની સરેરાશ કિંમતને સરેરાશ વિચલન કહેવામાં આવે છે.
  • તેને સંકેતમાં $‘MD'$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. જયાં, $(M D)=\frac{ Sl _{ i }-1}{ n }$
લાભ :
  • સરેરાશ વિચલનની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ અને ચોક્કસ છે.
  • તેની ગણતરીમાં માહિતીના તમામ અવલોકનોનો ઉપયોગ થાય છે, તેથી વિસ્તાર અને ચતુર્થક વિચલન કરતાં તે ચઢીયાતું માપ છે.
  • તેની કિંમત પર અતિ મોટા અને અતિ નાનાં અવલોકનોની અસર પ્રસારના અન્ય માપની સરખામણીએ ઓછી થાય છે.
  • અવલોકનોનું મધ્યકથી અંતર માપવા માટે અવલોકન અને મધ્યકના તફાવતના માનાંકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
  • જે અંતર માટેનું યોગ્ય માપ છે.
  • સરેરાશ વિચલન સમજવામાં સરળ છે.
  • સામાજિક શાસ્ત્રોના અભ્યાસમાં તે વિશેષ ઉપયોગી માપ છે. ખાસ કરીને અર્થશાસ્ત્રમાં આર્થિક અસમાનતા નક્કી
  • કરવાના અભ્યાસમાં તેનો વધુ પ્રમાણમાં ઉપયોગ થાય છે.
ગેરલાભ :
  • વિસ્તાર અને ચતુર્થક વિચલનની ગણતરી કરતાં સરેરાશ વિચલનની ગણતરી અધરી છે.
  • તે અન્ય બૈજિક પ્રક્રિયાઓ માટે અનુકૂળ માપ નથી.
  • આ માપ મધ્યકમાંથી લીધેલા વિચલનોના માનાંક પર આધારિત છે, તેથી આંકડાશાસ્ત્રના ઉચ્ચ અભ્યાસમાં તેનો
  • ઉપયોગ ઓછો થાય છે.
  • ખુલ્લા છેડાવાળા આવૃત્તિ-વિતરણ માટે તેની ગણતરી થઈ શકતી નથી.
  • તેની ગણતરીમાં વિચલનોના ચિહ્નોની અવગણના કરવામાં આવે છે, જે ગાણિતિક રીતે તાર્કિક નથી.

Need a full question paper?

Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.

Start Generating Free

Explore more

More "3 ગુણના પ્રશ્નો" from પ્રસારમાન→પ્રસારમાન — all question types→આંકડાશાસ્ત્ર ધોરણ 11 કૉમર્સ question papers→Gujarat Board ધોરણ 11 કૉમર્સ question papers→Gujarat Board question paper generator→

Similar questions

કોઈ એક માહિતી માટે અનિયમિત આવૃત્તિ$-$વિતરણ નીચે મુજબ મળે છે. તે પરથી દરેક વર્ગની વર્ગલંબાઈ તેમજ મધ્યકિમત દર્શાવતું આવૃત્તિ$-$વિતરણ તેયાર કરો.
વર્ગ $0-20$ $20-50$ $50-70$ $70-90$ $90-100$ કુલ
આવ્રુતિ $20$ $30$ $30$ $15$ $5$ $100$
→
પ્રાથમિક માહિતી અને ગૌણ માહિતી વચ્ચેનો તફાવત જણાવો.
→
$25, (x-6),(x-12)$ ગુણોત્તર$-$શ્રેણીમાં હોય, તો $x$ ની કિંમત શોધો.
→
k : X → Y માટે X = {t | t ∈ Z, -3 ≤ t ≤ 3}, Y = {a | a ∈ N, 1 ≤ a ≤ 20}, k = (t) = t2 + 2 હાય તો વિષય k નો પ્રકાર જણાવો.
→
એક માહિતીનાં આવૃતિ-વિતરણ માટે જો $n=100, \Sigma f(x-140)=0, \quad \Sigma f(x-140)^2=10,000$ અને બહુલક 147 હોય, તો વિષમતાંક શોધો.
→
પદિક નિદર્શનના લાભો જણાવો.
→
સમષ્ટિ તપાસ અને નિદર્શ તપાસ વચ્ચેનો તફાવત સમજાવો.
→
પ્રમાણિત વિચલનના લાભ તથા ગેરલાભ લખો.
→
કોઈ એક વર્ષમાં શહેર ની કોલેજ માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ ની વિધ્યાશાખાવાર સંખ્યા નીચે પ્રમાણે હતી તો તેને યોગ્ય આકૃતિ વડે દર્શાવો :
વિદ્યાશાખા વિનયન વાણીજ્ય વિજ્ઞાન ઇજનેરી તબીબી કાયદાશાસ્ત્ર
વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $500$ $1300$ $900$ $400$ $200$ $300$
→
$\frac{1}{2}, \frac{1}{4}, \frac{1}{8} …$ આ ગુણોત્તર$-$શ્રેણીનો $10$ પદનો સરવાળો શ્રેણી સૂત્રથી શોધો. 
→